Artikel: Wanneer wordt de DJ officieel erkend?

Magazine: TLF Magazine (online)
Type: artikel
Periode: 2005
Schrijver: onder pseudoniem

-

Lees hieronder de volledige tekst:

Wanneer wordt de DJ nou eens officieel erkend?

Kort geleden heeft het Nederlands Philharmonisch Orkest een plan gepresenteerd om te gaan spelen op buurtfeesten en in verzorgingstehuizen, ziekenhuizen en gevangenissen. Dat is nogal wat, voor een orkest. Het doel is om een grotere en herkenbaardere rol in de samenleving te gaan spelen. Muziek maken met anderen; met gehandicapten, zieke kinderen en multiculturele muziekgemeenschappen.

Ze willen mensen inspireren, jong talent helpen en iets betekenen voor de amateursector. Want het NPO heeft een missie: zoveel mogelijk mensen in aanraking brengen met klassieke muziek. Er komen lespakketten, workshops, schoolbezoeken en nog veel meer. Het project kost enkele tonnen per jaar, waarvoor sponsoren en fondsen worden geworden. En dat lukt.

Hier begint bij mij de schoen te wrikken.

Niet dát ze dit doen, prima, ik kan af en toe ook wel wat klassiek waarderen, maar ik heb het idee dat de dance-wereld veel meer moeite moet doen om dit soort initiatieven van de grond te krijgen. Ik doel op de vergunningen, subsidies en meewerking van bijvoorbeeld omwonenden. Ik durf al niet eens te beginnen over een gevangenis, maar zullen er evenveel bezwaren worden gemaakt tegen een uitvoering van Schubert op een pleintje als tegen een draaiende DJ?

Er wordt nogal wat geassocieerd met de dance… Daar hoort raar volk bij, heeeeeeeeel anders dan het ‘klassieke wereldje’. En problemen. Drugs, enzo. Maar zeurt er nou eigenlijk iemand over het feit dat Berlioz in een van zijn symfonieën een opium-trip weergeeft? Of dat von Weber al op z’n twaalfde een stuk schrijft over ‘de macht van de liefde en de wijn’?

Laten we eerlijk zijn; de nu zo verheven ‘klassieke’ componisten waren in hun tijd vaak miskende, recalcitrante, niet tot het conservatorium toegelaten, vreemde snuiters. De muziekgeschiedenis staat vol verhalen over lesgeven om rond te kunnen komen, wanhopig lege zalen en excentriek gedrag. Schumann (oorspronkelijk rechtenstudent) ging zó ver in zijn trainingen om een echte virtuoos te worden dat een vinger van zijn rechterhand verlamd bleef.

Van o.a. Strauss werd in Londen een stuk verboden en Mozart -die door zijn eigenwijsheid bij menig werkgever werd weggetrapt en zodoende flink in de schulden zat- leefde er op los met drank, veel eten en vrouwen (hij moest diverse kwikbehandelingen ondergaan vanwegen zijn syfilis).

Beethoven stond er vóór hij doof werd al om bekend een ‘ongelikte beer’ te zijn, omdat hij niet met mensen om kon gaan. Behalve zijn vrouwelijke studenten dan, want het was een vreselijke rokkenjager. Ook Wagner was een aanwezigheid, maar de mensen moesten hem niet zo omdat hij ‘te vurig’ was. (Zijn debuut was overigens zo rampzalig dat hij berooid de benen nam.) Liszt (ook al niet toegelaten tot het conservatorium) beukte zo heftig op de piano dat die uit elkaar knalt. En ook Chopin reist voortdurend in gezelschap van een pianomonteur.

Sommige componisten werden nog tijdens hun leven ware idols. Hun uitvaart was dan een nog groter spektakel dan dat van Brood of Hazes; bij Beethovens begrafenis kwamen bijvoorbeeld zo’n 30.000 mensen! Maar eerder genoemde Schubert is tijdens zijn leven nooit serieus genomen. Hij is nooit als officieel musicus erkend.

Dus speelde hij zijn stukken voor vrienden, op feesten die tot diep in de nacht doorgingen. Muziekfeesten waar de nieuwe muziek van die tijd werd gespeeld. Net zoals later de Rock ‘n roll. De Jazz. De Punk. En de dance. En misschien zit het ‘m ook wel in dat ene zinnetje: “nooit als officieel musicus erkend”.

We zijn al een stapje verder met Tiesto’s optreden tijdens de olympische spelen, maar een DJ is voor de meeste mensen nog steeds heel wat anders dan een dirigent of componist.

In dezelfde week valt mijn oog op een berichtje uit Londen. Daar wordt op de metrostations waar men last heeft van hangjongeren voortaan klassieke muziek gedraaid. Dat zou de ‘relschoppers’ wel van het perron jagen, want jongeren vinden die muziek niet ‘cool’ en gaan ergens anders heen… Opnieuw die grote scheiding tussen jongeren en klassieke muziek die ik nu al zo vaak heb gehoord; “ze vinden het niet leuk, het hoort niet bij hun wereld.”

Terwijl we er dagelijks mee worden doodgegooid; uit de speakers in winkelstraten, in de lift, in restaurants, als ringtone, in commercials, in winkels, in films en als samples in muziek. Zonder dat daar een probleem van wordt gemaakt; en al helemaal niet door de jongeren zelf. Er zijn genoeg voorbeelden van dance-platen waarin stukken van klassieke componisten zijn verwerkt. (Tot groot ongenoegen van de klassieke elite overigens, want zo dient het werk van deze componisten niet toegepast te worden!)

Als er ergens een scheiding bestaat, dan is dat in de hoofden van mensen die zich alleen richten op het klassieke wereldje. Bij mensen die vergeten zijn dat de componisten van toen gewoon mensen waren die nieuwe ritmes bedachten, instrumenten op een originele wijze gebruikten, een nieuwe dans introduceerden of de rol van een zangeres op een nieuwe wijze wisten toe te passen.

Ze bedachten nieuwe thema’s en haalden het uiterste uit de technische mogelijkheden van dat moment (de overgang van klavecimbel naar piano was misschien nog wel groter dan die van piano naar synthesizer). Ze werkten samen, bewerkten elkaars stukken en vertolkten een nieuwe kijk op het leven. Daar is niets elitairs aan, dat is wat wij nu ook doen.

Eeuwen geleden haalde de adel de ‘nieuwe’ componisten naar hun landgoederen om zich te onderscheiden van andere koningshuizen. Ze staken elkaar de loef af met ‘het nieuwste van het nieuwste’ op muziekgebied (En dat is heel wat anders als wat nu gebeurt: een culturele elite opbouwen rond muziek uit het verleden!). Dus weet je wat ik denk?

Als Mozart nu had geleefd, was hij waarschijnlijk DJ geweest.

From A’dam with love,

-

Meer artikelen/columns voor TLF Magazine? Klik hier .