Artikel: Zaaien

(Screendump.)

Magazine: INSIDE wonen (online)
Type: artikel
Periode: april 2007
Schrijver: Diana den Held

-

Toen ik dit artikel schreef voor INSIDE wonen, wist ik minder dan nu. Daarom hieronder in plaats van de originele tekst, een aangepaste tekst met extra afbeeldingen. Gevleugelde Woorden doet tenslotte niet alleen dienst als ‘indruk’ voor mensen die mij en mijn werk beter willen leren kennen, maar (dankzij Google) ook als naslagwerk. Wie hier komt voor informatie, heeft weinig aan ‘oud nieuws’.

Zaadjes laten ontkiemen

De meeste zaden beginnen al te kiemen bij een temperatuur tussen de 18 en 25 graden in een vochtige, donkere omgeving. Daarom hoor je vaak dat mensen de zaden laten kiemen tussen natte watten. Persoonlijk vind ik dat ellende in een woning zonder ‘schuur’; een prop natte watten op een bordje onder de bank is niet mijn idee… het is wachten tot iemand besluit een meubelstuk te verschuiven en met 1 natte sok eerst verbaasd naar beneden en dan -nog verbaasder- naar mij opkijkt.

Ik zaai dus liever op een zaaibedje. En dan wordt het opletten: hoe diep het zaadje onder de aarde moet komen varieert. De vuistregel is: net zo diep als het zaadje groot is. Meestal heb je voor potplanten aan een halve centimeter dus ruim voldoende. Maar natuurlijk geldt deze vuistregel niet altijd. Tijm bijvoorbeeld valt onder de ‘lichtkiemers’ en moet dus niet onder een laagje aarde worden verstopt.

Grotere zaden moeten soms worden opgeschuurd of ingekeept om voldoende vocht op te kunnen nemen, of zelfs eerst buiten overwinteren om ‘wakker’ te worden voordat ze kunnen zullen gaan kiemen. Dit geldt bijvoorbeeld voor appelpitjes.

Aanwijzingen staan meestal wel op de verpakking of krijg je van degene die je de zaden heeft aangereikt. Kijk anders even even hier:

• Zaaitabel
• Ontario Rock Garden Society (eng. Klik op de Germination Guide.)
• Tom Clothier (eng)

Mogelijke blunders:

• “Ze zullen vast niet allemaal opkomen, dus zaai ik maar wat extra”.
  FOUT! Ze komen waarschijnlijk wél allemaal op. En dan zitten de plantjes te dicht op elkaar, gaan tegen elkaar aan vallen en dus dood en dat zorgt weer voor schimmlvorming op de bodem. Je zult noodgedwongen te vroeg verpotten. In dat geval hebben de plantjes eigenlijk nog te weinig wortel om op zichzelf te staan en moet je ze stutten (met cocktailprikkers bijvoorbeeld). Je blijft ermee worstelen, want de wortel is zwak en het duurt lang voor je plant ‘aanslaat’.
  (Foto: Diana den Held)
• Net gezaaid en dan even flink wat water geven…
  Ach en wee, daar spoelen al je zaadjes naar één kant. Tip: gebruik een plantenspuit. (En wees een beetje aardig; gebruik lauw water).
• Toch gelijk buiten zaaien.
  Dan kun je soms héél lang wachten tot ze gaan ontkiemen (check de gemiddelde dag- en nachttemperatuur. Zaadjes hebben het graag warm.)
• De vensterbank.
  Een echte blunder is het niet. Soms heb je gewoon niet anders. Maar als je je seedlings laat opgroeien bij het raam, dan komt het licht nu eenmaal van één kant en wat gebeurt er… ze gaan richting het licht groeien. Dus draai je de bak om, en weer om, en weer om… Niet echt prettig voor een opgroeiend plantje. Bovendien worden ze vaak in je vensterbank aan de lange kant. En dus kwetsbaar. Ze waaien snel om, de eerste dag dat ze naar buiten mogen. Wat je nodig hebt als je kweekt in de vensterbank, is een reflector. Dat scheelt een hoop scheef- en langgroei. (Hoewel je nu wel écht je zorgvuldige interieurdesign vaarwel kan zeggen.)

Bakken en potten

Na diverse methoden te hebben uitgeprobeerd pleit ik voor plastic kweekbakjes. Je koopt ze voor een habbekrats bij de tuinwinkels, ze passen precies op de vensterbank en het werkt echt veel lekkerder… Het meest ideaal zaai je overigens met voorgemodelleerde turfbakjes, waardoor de jonge plantjes straks zonder veel beschadigingen kunnen worden overgeplant. Zet de kweekbak een beetje licht, maar niet direct in de zon, want dan drogen ze te snel uit. (Als er toch te veel zon bij je plantjes dreigt te komen, leg dan een vel papier op de glasplaat/het deksel/de folie.)

Mogelijke blunders:

• Een broeikasje beslaat!
  Dat zit al in de naam. Warm, condens enzo. Zal wel zo horen? FOUT. Te veel vocht zorgt ervoor dat je een smerige laag schimmel op de aarde krijgt. Je moet echt af en toe even ventileren om het overtollige vocht kwijt te raken.
  
  (Foto: Diana den Held)

Speciale grond

Om de zaadjes makkelijk te laten ontkiemen is het verstandig om in plaats van gewone potgrond, speciale zaai-/stekgrond te kopen. Deze aarde is iets fijner, waardoor je niet met van die grote klonten zit (waar zo’n zaadje dan heel zielig aan de zijkant blijft bungelen) als bij gewone potaarde.

Het zaait niet alleen makkelijker… ook voor de zaden is het eenvoudiger om alle voedingsstoffen aan de aarde te onttrekken. Doordat het mengel o.a. fijn zand bevat zullen de ontkiemde plantjes ook niet te snel uitschieten in lange stengels.

Mogelijke blunders:

• Bij het verpotten óók stekgrond gebruiken, omdat de plantjes nog zo klein zijn.
  Klinkt logisch, maar werkt niet. De drainage van die grond is anders en het is heel vervelend water geven. Het lijkt alsof je plantjes altijd te droog staan.

Links

Zaden ruilen kun je hier:

• De Nationale Proeftuin (Advertenties staan er soms wat te lang op, dan zijn de aangeboden zaden dus al weg. Gebruik alleen de recentere meldingen dus.)

Meer adresjes voor zaden:

• De Bolster
  Biologisch-dynamische zaden.
• Vreeken’s Zaden
• De Godin
  Leuke indeling!
• Vergeten Eten
  In pakketjes van 6 zadensoorten. Apart.
• Exotische Zaden
• SZ Zaden
• Wereldzaden
• Morgenster
• Zadenatlas

-

Meer artikelen voor en informatie over het project INSIDE wonen? Klik hier .