Rubriek Stadsparels: De Sabelspoort in Arnhem + Het tegellabyrint in Maastricht

(Klik op de afbeelding om de pagina in het groot te bekijken. Of scroll naar beneden voor de volledige tekst.)

Magazine: Stadsleven
Type: rubriek
Periode: september 2006
Schrijver: Diana den Held

–

Lees hieronder de volledige tekst:  

Het tegellabyrint van Maastricht

In Nederland zijn bijna 50 doolhoven en labyrinten te bezoeken. Het grootste tegeltableau van ons land, bijna 8 meter lang en breed, bevindt zich in het 13e eeuwse Bergportaal van de Sint Servaasbasiliek in Maastricht.

Er wordt gedacht dat labyrinten zijn ontstaan uit een rituele dansvorm. Je vindt ze in veel oude culturen terug, meestal gelinkt aan vruchtbaarheidsrituelen, de banen van de planeten of de levensloop van de mens zelf.

In het Christendom symboliseren ze pelgrimstochten naar Jeruzalem of meer algemeen: een weg om dichter tot God te komen. Ook werden ze gebruikt als boetedoeningen: er werd dan op handen en voeten doorheen gekropen.

Vanaf de ingang van het tegellabyrint reist je langs Maastricht, Aken, Keulen, Rome en Constantinopel naar Jeruzalem, dat in het midden is afgebeeld. De les die de makers wilden geven was: je kunt niet in Jeruzalem komen zonder langs de Sint Servaas te gaan. 

– 

De Sabelspoort in Arnhem

Van de vier poorten van de oude stad Arnhem is alleen de Sabelspoort nog over gebleven. Het was een van de verdedigingspunten van de stad. Nu kijk je door de poort zó op het centrale marktplein.

Na de tweede wereldoorlog stonden de twee torens van het 14e eeuwse monument trots overeind, in een verwoeste omgeving. Het gebouw heeft al veel functies vervuld, van tolhuis tot gevangenis. Ook was de toren bekend als “Geckentoren”; er werden niet alleen misdadigers opgesloten, ook krankzinnigen, heksen en andere onschuldige burgers. De toren was berucht ten tijde van Karel van Egmond, die veel van zijn burgers liet opsluiten.

Oorspronkelijk maakte de Sabelspoort deel uit van een kleine burcht. Het had een ophaalbrug, hoge muren met schietgaten en genoeg ruimte voor een klein leger. Je kunt ook nu nog de langgerekte groeven zien van het houten valhek.

Tegenwoordig is het onderdeel van het Provinciehuis, in een opmerkelijke combinatie van middeleeuwse en hedendaagse architectuur. In de moderne bestrating is de ligging van het vroegere ronddeel, het galgenbolwerk, aangegeven.

-

Meer werk voor Stadsleven